Podnóża Płaniny – Sokolski Monastyr, Etyr, Wielkie Tyrnowo i Carewec

Podnóża Starej Płaniny to – klasycznie w Bułgarii – skały, wzgórza i wcięte głęboko doliny. I rzeka Jantra, prawy dopływ Dunaju długości 285 kilometrów. Spływa z wysokości 1340 m spod szczytów środkowej Starej Płaniny. Przecina ona miasto Gabrowo, którego mieszkańcy założyli wieś-muzeum-żywy skansen Etyr. Przepływa przez miasto Wielkie Tyrnowo, a na skalistym wzgórzu w jej zakolu przez wieki funkcjonowała ogromna twierdza Carewec. Wysoko nad doliną Jantry, na wysokiej półce skalnej, postawiono cerkiew Sokolskiego Monastyru.


Zobacz też: zdjęcia i więcej o Bułgarii


SOKOLSKI MONASTYR

15 km od Gabrowa, wśród zacisznych łąk i lasów, na skalnej półce stoi Sokolski Monastyr. Monastyr „Wniebowzięcia Matki Boskiej”. W 1832 roku przeor Josif Sokolski wraz z mnichem Agapijem wybrali to miejsce na założenie nowego klasztoru. Pierwszy kościółek był mały, drewniany, na niewielkim, wyciosanym w skale tarasie. Kościółek konsekrowano w 1834 roku.

Malowidła naścienne i ikonostas dzisiejszej cerkwi pochodzą z 1862 roku.

Powyżej cerkwi znajduje się spory dziedziniec z zabudowaniami klasztornymi, studnią i kaplicą.

 

ETYR

Etyr (Etar, różnie mówią, Етър) to wioska-muzeum, skansen, kompleks architektoniczno-etnograficzny… Jak zwał tak zwał. Leży 8 km od miejscowości Gabrowo. Muzeum otwarto w 1964 roku. Powstało z inicjatywy mieszkańców, którzy chcąc zachować zanikającą bułgarską kulturę, rzemiosło i zwyczaje, postanowili otworzyć „żyjącą” oryginalną wioskę z XIX wieku, takie „openair” muzeum.

W zasadzie to dwie brukowane uliczki na krzyż, ciasne i tętniące życiem. W każdym domu na parterze coś się dzieje. Rzemieślnicy „na żywo” wytwarzają przedmioty przy pomocy narzędzi i urządzeń z XVIII/XIX wieku.

Są tu warsztaty stolarskie, malarskie, tkackie, garncarskie, kuźnia, piekarnia itp. Wszystkie wytwarzane tu przedmioty można kupić. Tam, gdzie najwięcej dzieciaków, jest sklepik z ręcznie wytwarzanymi słodyczami, cukierkami, ciasteczkami.

W sumie jest tu 50 obiektów, w tym młyny wodne na rzece Siwek, które energią wodną napędzają urządzenia do pracy w warsztatach rzemieślniczych

Aktualne godziny otwarcia: http://www.etar.org.

WIELKIE TYRNOWO

Wielkie Tyrnowo (Wieliko Tyrnowo, Велико Търново) jest jednym z najstarszych miast w Bułgarii i jedną z dawnych stolic kraju. Słynie głównie ze słynnego wzgórza Carewec (Царевец) z ruinami potężnej niegdyś twierdzy. Jego położenie miało znaczenie stricte militarne. Sporej wielkości, strome, skaliste wzgórze w zakolu rzeki Jantra.

Pierwsze umocnienia wznosili tu już Trakowie, w „siłę” twierdza urosła w V wieku, za czasów panowania Bizancjum. Ruiny, jakie zachowały się na Wzgórzu Carewec, tworzą rezerwat archeologiczny. Pochodzą z okresu największego rozkwitu miasta – XII-XIV wiek, po uwolnieniu się spod panowania bizantyjskiego, kiedy to Wielkie Tyrnowo było chwilowo stolicą kraju bułgarskiego. W 1393 r. fortecę zniszczyły wojska osmańskie.

Niegdyś do wnętrza fortyfikacji prowadziły 3 bramy, dziś są dwie.

Na szczycie wzgórza zachowały się szczątki pozostałości murów obronnych, carskiego pałacu oraz pałacu patriarchy. Dobrze zachowała się basztą Baldwina z 1205 roku. Pałac carski miał dodatkowo swój mur i wieże obronne. Wokół  pałacu stało kilkaset domów mieszkalnych, kilkanaście cerkwi, kilka monastyrów.

W najwyższym punkcie wzgórza znajdowała się rezydencja patriarchów, również z własnym murem obronnym oraz najważniejszą cerkwią w Bułgarii:  soborem Wniebowstąpienia Pańskiego, nazywanym matką wszystkich bułgarskich cerkwi. Dziś stoi tu nowo wybudowana cerkiew z 1985 r. Jej wnętrze szokuje… powiedzmy, że jest nowocześnie nieładna. Ale widoki ze wzgórza – rzecz niezapomniana.

Poniżej wzgórza wąskie uliczki pełne sklepików, kawiarenek, galerii, pamiątek.